Kamu Dış Borcu nedir?
Kamu dış borcu, devletin yurt dışı alacaklılara olan borç stokunun ekonomi büyüklüğüne (GSYH) oranıdır.
Kamu dış borcu, devletin ve diğer kamu kurumlarının yurt dışındaki alacaklılara (uluslararası kuruluşlar, yabancı devletler, yabancı yatırımcılar) olan toplam borç stokunun, gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH — bir ülkenin belirli bir dönemde ürettiği mal ve hizmetlerin toplam değeri) oranıdır. Bu oran, kamu kesiminin dışarıya ne kadar borçlu olduğunu ekonominin büyüklüğüne göre gösterir.
Kamu Dış Borcu nasıl hesaplanır?
Hesaplama iki bileşenden oluşur: kamu kesiminin yurt dışına olan toplam borç stoku ve ülkenin yıllık GSYH'si. Borç stoku GSYH'ye bölünerek yüzde olarak ifade edilir. Yüzde cinsinden verilmesi, borcun mutlak tutarına bakmaksızın ekonominin taşıma kapasitesiyle karşılaştırılmasını sağlar; çünkü büyük bir ekonomi, aynı tutardaki borcu daha küçük bir ekonomiden çok daha rahat karşılayabilir.
Kamu Dış Borcu neden önemli?
Bu göstergenin temel işlevi, dış borç çevirme riskini göstermektir. Borç çevirme riski, borcun anaparası ve faizini ödeyebilmek için yeniden borçlanmaya bağımlı kalma ihtimalidir. Oran yükseldikçe, ekonomi büyüklüğüne göre dış borç yükü artar ve ülkenin dış ödemelerde karşılaşabileceği baskı da büyür. Ayrıca borcun döviz cinsinden olması nedeniyle, yerel para biriminin değer kaybetmesi borç yükünü yerel para cinsinden ağırlaştırabilir. Bu yüzden ekonomi analistleri ve kredi derecelendirme kuruluşları, bir ülkenin dış borç sürdürülebilirliğini değerlendirirken bu orana yakından bakar. Yatırımcı açısından da oran, ülke riski (ülke varlıklarına ve para birimine ilişkin belirsizlik) hakkında fikir veren temel göstergelerden biridir.
Kamu Dış Borcu ile sık karıştırılan kavramlar
Kamu dış borcu, toplam dış borçtan farklıdır: toplam dış borç, özel sektörün (şirketlerin ve bankaların) yurt dışı borçlarını da kapsar; kamu dış borcu yalnızca devlet ve kamu kurumlarının borçlarını ölçer. Ayrıca kamu iç borcundan da ayrılmalıdır: iç borç, alacaklıları yurt içindeki kişi ve kurumlar olan borçtır ve döviz çevirme riski taşımaz. Kamu dış borcu ile kamu iç borcu toplandığında kamu borç stokunun tamamına ulaşılır; ancak dış borç kısmı, döviz kuru hareketlerine karşı daha duyarlıdır.
Bu terimin verisi
Kamu Dış Borcu verileriSıkça sorulanlar
- Kamu dış borcu neden GSYH'ye oranlanır?
- Borç tutarının tek başına anlamı sınırlıdır; ekonomi büyüklüğüne oranlandığında ülkenin borcu taşıma kapasitesi görülür. Bu sayede farklı büyüklükteki ülkeler karşılaştırılabilir.
- Dış borç çevirme riski nedir?
- Mevcut borcun ödenebilmesi için yeni borçlanmaya ya da dış kaynak girişine bağımlı kalma riskidir. Kamu dış borcu oranı yükseldiğinde bu risk de artar.
- Kamu dış borcu ile toplam dış borç arasındaki fark nedir?
- Toplam dış borç, özel sektörün yurt dışı borçlarını da içerir. Kamu dış borcu ise yalnızca devlet ve kamu kurumlarının yurt dışı alacaklılara olan borçlarını kapsar.
Bu madde doviz.day sözlüğü için hazırlanmıştır; tanım, sitenin gösterge kataloğundaki Türkçe açıklamalara dayanır. Bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Son güncelleme: 27 Eylül 2026