Şirket Borcu nedir?

Finansal olmayan şirket borcu, banka ve finans kuruluşları dışındaki şirketlerin (yani üretim, ticaret, hizmet gibi faaliyetlerle uğraşan gerçek sektör firmalarının) kredi ve borç senetleri üzerinden üstlendikleri toplam borcun, gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranıdır. Genellikle GSYH içindeki yüzde payı olarak ifade edilir ve ekonominin genel borç yükü göstergelerinden biridir.

Şirket Borcu nasıl hesaplanır?

Oran, finansal olmayan tüm şirketlerin toplam borç stokunun (banka kredileri, tahviller, borç senetleri ve benzeri yükümlülükler) aynı dönemdeki GSYH'ye bölünmesiyle bulunur. Sonuç yüzde olarak sunulur. Bu ölçümü yapan kurumlar, finansal şirketleri hariç tutar; çünkü bankaların borçlanması işletme faaliyetinden değil, para aracılığı işinden kaynaklanır ve ayrı değerlendirilmesi gerekir.

Şirket Borcu neden önemli?

Bu oran, özel sektörün ne kadar borçlandığının ekonomi ölçeğindeki ağırlığını gösterir ve kur ile faiz şoklarına karşı kırılganlığın bir ölçütüdür. Oran yükseldiğinde, şirketlerin borçlarını geri ödeme kapasitesinin faiz artışlarından ve yerli paranın değer kaybından (özellikle döviz cinsinden borçlanma söz konusuysa) daha fazla etkilendiği düşünülür. Ekonomi yorumcuları, politika faizindeki değişimlerin veya kur hareketlerinin şirketler üzerindeki baskıyı göstermek için bu göstergelere sıkça atıf yapar. Yatırımcı için de anlamlıdır: şirket borçluluğunun genel düzeyi, kredi maliyetlerini, temerrüt (borcunu ödeyememe) risklerini ve dolayısıyla hisse senetleri ile tahvillerin risk primlerini etkileyebilir.

Şirket Borcu ile sık karıştırılan kavramlar

Bu terim sık sık diğer borç göstergeleriyle karıştırılır:

• Finansal şirket borcu: Bankalar ve finans kuruluşlarının borçlanmasını kapsar; finansal olmayan şirket borcu bunları dışlar.
• Kamu borcu: Devletin borcunu ölçer; burada söz konusu olan özel sektördeki firmalardır.
• Hane halkı borcu: Bireylerin ve evlerin borçlanmasını gösterir.
• Tek bir şirketin borcu: Sözlük anlamında "şirket borcu" dendiğinde tek bir firmanın bilançosundaki yükümlülükler anlaşılabilir; makroekonomik göstergede ise tüm finansal olmayan şirketlerin toplamı esas alınır.

Ayrıca bu oran mutlak bir "sağlamlık" ya da "tehlike" ölçüsü değildir; ekonominin büyüklüğüne göre normalize edilmiş bir stok göstergesidir ve diğer göstergelerle birlikte okunması gerekir.