ABD'de aile çiftlikleri eğlence işletmesine dönüyor: Reel tarım geliri yüzde 5,5 düşüyor

ABD'de reel net tarım gelirinin bu yıl enflasyon sonrası yüzde 5,5 düşmesi beklenirken, durgun tahıl fiyatları ve rekor seviyedeki yakıt maliyetleri aile çiftliklerini geleneksel üretimin dışına itiyor. Çözüm arayışının merkezine, çiftliklerin sonbahar festivalleri, mısır labirentleri ve etkinlik alanlarıyla ziyaretçi çektiği "agritainment" modeli yerleşti. Vermont Üniversitesi'nin ABD Tarım Bakanlığı destekli, Ağustos'ta yayımlanan ulusal araştırmasına göre tarımsal faaliyetlerine agritourism ekleyen çiftçilerin yüzde 75'i gelir artışı kaydetti.

Tahıl fiyatı durgun, maliyet yükseliyor

The Guardian'ın Ohio ve Nebraska'daki çiftlikleri yerinde inceleyen haberi, dönüşümün arka planındaki baskıyı netleştiriyor. 2017-2022 arasında ABD'de 140 binden fazla çiftlik kaybedildi. Aynı dönemde arazi değerleri, özellikle Covid-19 salgınından bu yana yüzde 44 arttı; Bill Gates ve Jeff Bezos gibi isimlerin şirketleri üzerinden milyonlarca dönüm tarım arazisi satın alması, aile işletmelerinin ayakta kalma mücadelesini daha görünür kıldı.

Ohio'nun güneybatısındaki Lucas Brothers Fall Festival bu tablonun tipik bir örneği. Çiftlik, yaklaşık 1.500 dönüm mısır, soya fasulyesi ve buğday yetiştirmenin yanı sıra her yıl 200 dönüm de ürün yetiştiriyor; festival alanında saman yolculuğu, goTo-kart pisti ve telefon oyunlarıyla bağlantılı mısır labirenti bulunuyor. Çiftlikten Susan Lucas, işletmenin getirdiği ek gelirin fatura ödemelerinde ve iki ailenin geçiminde belirleyici olduğunu, maliyetlerin yükselirken tahıl fiyatının yükselmediğini vurguluyor.

Festival ekonomisi 4,5 milyar dolara ulaştı

Agritourism, 2022'de tahmini 1,3 milyar dolar değerle ölçüldü; çiftlik dışı ve yenilebilir olmayan ürünler dahil edildiğinde bu tutar 4,5 milyar dolara ulaşıyor. Ortabatı'daki bazı festivaller bu sonbaharda rekor ziyaretçi bildirirken, tahıl ve hayvan satışlarındaki ödemeler aylar hatta yıllar sürdüğü için festival gelirleri çiftçilere hızlı nakit akışı sağlıyor. Ohio'da agritourism işletmesi yürüten çiftlik sayısı 2022'ye kadar geçen beş yılda yüzde 27 arttı.

Vermont Üniversitesi'nin 911 çiftçiyle yaptığı ankete göre 2024'te katılımcıların yüzde 24'ü agritourism kaynaklı satışlardan 25 bin ila 100 bin dolar arası brüt gelir elde etti, yüzde 5'i ise 1 milyon ila 5 milyon dolar arası hasılat yaptı. Araştırmayı imzalayan akademisyenlerden Lisa Chase, çoğu zaman çiftliğe dönen yetişkin çocukların hayvan bakımından çok eğitim, pazarlama ve misafirperverlik alanlarını tercih ettiğini belirtiyor.

Her çiftlik için çözüm değil

Ankete göre katılımcıların yüzde 45'i 2024'te agritourism işletmelerinden 25 bin doların altında kazanç elde etti; yani model her işletmede yeterli geliri sağlamıyor. Araştırmacı Claire Whitehouse, sektör trendlerini izlemek için gerekli verilere erişimde zorluk yaşandığını ve resmi verilerin kabak, yün ve süs kabağı gibi yenilebilir olmayan satışları kapsamadığını söylüyor.

Sektörün büyümesi yatırım firmalarının da ilgisini çekmiş görünüyor. Ohio'nun güneybatısındaki tanınmış festival çiftliği Hidden Valley Orchards, son iki yıldır San Francisco merkezli bir yatırım şirketiyle bağlantılı yatırımcıların kurduğu Endurance Farm Partners tarafından işletiliyor; şirket Guardian'ın e-postalarına yanıt vermedi. Rekabet de artıyor: Susan Lucas, yerel belediyelerin düzenlediği ücretsiz sonbahar etkinliklerinin çiftliklerinin pazar payını daralttığını ifade ediyor. Model, kayıpları telafi eden önemli bir gelir kaynağı olarak öne çıksa da aile çiftliklerinin kaybolma eğrisini tek başına tersine çevirip çeviremeyeceği belirsizliğini koruyor.