ABD'de gelir eşitsizliği derinleşiyor: 2025 verileri açığa çıkardı

ABD'de hanehalkı gelirleri 2025'te arttı, ancak bu artış herkese eşit yansımadı. ABD Sayım Bürosu'nun yeni verilerine göre en üst yüzde 10'luk dilimin geliri yüzde 1,7 artarken, en alt yüzde 10'luk dilimin kazançları büyük ölçüde sabit kaldı — ve iki grup arasındaki dolar cinsinden fark daha da açıldı.

Genel tabloya bakıldığında medyan hanehalkı geliri yüzde 2,6 artarak 87.460 dolara ulaştı ve rekor kırdı. Yoksulluk oranı ise yüzde 13,1'de değişmedi. Ancak uzmanlar, bu topline rakamların altında büyüyen bir makasın gizlendiğini vurguluyor.

İlgili: Fed 15-16 Eylül FOMC toplantısı tutanaklarını yayımladı

Her 1 dolara karşılık 8 sent

Eşitsizliğin boyutu tarihsel karşılaştırmada netleşiyor. 1967'den bu yana en üst gelir grubunun geliri yüzde 121 artarken, en alt grup yalnızca yüzde 56 artış gördü. Bu yüzyılda ise üst kesimlerin geliri yüzde 33 büyürken, alt kesimdeki büyüme yüzde 8'de kaldı.

Bunun sonucu çarpıcı: 2025'te en üst yüzde 10'luk dilimin kazandığı her 1 dolar için en alt yüzde 10'luk dilim 8 sent kazandı. 1967'de bu oran 11 sentti. Üst yüzde 20, ülkenin toplam gelirinin yarısından fazlasını alırken, en alt yüzde 20'nin payı yalnızca yüzde 3 düzeyinde kaldı; tek başına en üst yüzde 5, toplam gelirin yaklaşık dörtte birini oluşturdu.

Eğitim ve ırk ayrımı makası besliyor

Chicago Üniversitesi'nde gelir ve sosyal hareketlilik araştırmaları yürüten Steven Durlauf, üniversite mezunlarının piyasadaki üstünlüğünün sürdüğünü, lise diploması olmayanların ise çok olumsuz tabloyla karşılaştığını söylüyor: "Eğitim eşitsizliği, gelir eşitsizliğini doğuruyor." Veriler bunu doğruluyor: lisans mezunu bir hane kazandığı her 1 dolar için lise mezunları 44 sent, diploması olmayanlar ise 27 sent kazandı.

Irk bazında da fark sürüyor: medyan beyaz bir hanenin kazandığı her 1 dolara karşılık Hispanik haneler 76 sent, siyah haneler 62 sent kazandı; Asya kökenli haneler ise 1,31 dolarla ortalamanın üzerinde kaldı. Konut tarafında da tablo zorlaşıyor: 1990'larda medyan konut fiyatı medyan gelirin 3,2 katıyken, 2025'te bu oran 5 kata yaklaştı. Kadın-erkek ücret farkında ise küçük bir iyileşme görüldü; kadınlar erkeklerin kazandığı her 1 dolara karşılık 2024'teki 81 sentten 84 sente yükseldi.

Önümüzdeki dönem için uyarılar

Uzmanlar, düşük gelirli haneler için tablonun daha da kötüleşebileceği konusunda uyarıyor. Veriler, Trump yönetiminin SNAP ve Medicaid'da yapmayı planladığı değişikliklerin etkisini henüz yansıtmıyor. Bipartisan Policy Center verilerine göre SNAP yaklaşık 190 milyar dolar, Medicaid ise yaklaşık 920 milyar dolar bütçe kesintisiyle karşı karşıya; bu durum milyonlarca kişinin sağlık sigortasından yoksun kalmasına yol açabilir.

2025'te SNAP, 3,1 milyon kişiyi yoksulluktan çıkarırken, sağlık harcamaları 7,7 milyon kişiyi yoksulluğa itti. Ön veriler, Mayıs 2026'da SNAP kayıtlarının yıllık bazda yüzde 13,5, Medicaid kayıtlarının yüzde 6 gerilediğini gösteriyor. Economic Policy Institute'tan Elise Gould, pandemi dönemindeki desteklerin ortadan kalktığını ve kesintilerin henüz verilerde görünmese de daha büyük sıkıntıların habercisi olduğunu belirtiyor.