SEC sentetik tokenize hisseleri dışladı: Gerçek sahiplik şartı getirdi

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nun (SEC) 17 Eylül'de yayınlanan "yenilik istisnası", sentetik tokenize hisse ürünlerini kapsam dışında bıraktı. Kurala göre blockchain platformlarında işlem görebilecek tokenlar gerçek sahipliği temsil etmek zorunda; Komisyon Başkanı Paul Atkins'in ifadesiyle sahiplerine "geleneksel menkul kıymetlerle aynı hak ve imtiyazları" — temettü ve oy hakkı dahil — sunmaları gerekiyor. Karar, son ayların en gergin kripto-hisse tartışmasına da net bir düzenleme çerçevesi çiziyor.

AMC ile Robinhood'u karşı karşıya getiren uyuşmazlık

Kuralın test edildiği sahne, memestock döneminin iki tanıdık yüzü arasındaki uyuşmazlıktı. AMC'nin üst düzey yöneticisi Adam Aron, Robinhood'un AMC hisselerini izin almadan tokenize ettiğini söyleyerek ürünü "iğrenç" olarak niteledi. Robinhood'un üst düzey yöneticisi Vlad Tenev ise rızanın şart olmadığını, şirketin uluslararası yatırımcıların ABD hisselerine erişim talebini karşıladığını öne sürdü.

İlgili: IMF: Tokenize hisse işlemlerinin yüzde 80'i tek hissenin altında

Tartışmanın konusu, Robinhood'un offshore yan kuruluşu tarafından ihraç edilen borçlanma araçlarıydı. Sektörde "wrapper" denilen bu ürünler, bir hissenin fiyatını takip ediyor ancak alıcıya altta yatan payda sahiplik vermiyor. Promethum kurucusu Aaron Kaplan'ın CoinDesk'te yayımlanan görüş yazısında belirttiğine göre bu yöntemle tokenize edilen ABD şirketi sayısı yaklaşık 200'e ulaşmış durumda.

Sentetik tokenize hisse modeline eleştiri ne diyor?

Kaplan'ın yazısındaki temel eleştiri, yapının işlem akışında yatıyor: bir wrapper, ihraççının teminat olarak pay satın aldığı anda ABD piyasalarıyla yalnızca bir kez temas ediyor. Sonraki tüm işlemler offshore'da token sahipleri arasında geçiyor ve borsalara hiç ulaşmıyor. Bu da şirketin piyasa değerinde gerçek bir artış yansıtmayan yönlendirilmiş talep yaratıyor; küresel talebin yarattığı işlem hacmi ve komisyon gelirlerini de araya giren aracı firmalar kendine alıyor. Citi, bu pazarın 2030'a kadar 2,7 trilyon dolar büyüklüğüne ulaşmasını öngörüyor; Kaplan bu ölçeğin, ABD şirketleri ve portföyleri için bileşik bir fırsat maliyeti yaratabileceğini savunuyor.

Tenev'in yöneldiği fırsat ise gerçek: ABD dışında yaşayan bireysel yatırımcı sayısı ABD nüfusunun en az kadar ve bu kitlenin büyük çoğunluğu ABD piyasalarına doğrudan veya erişilebilir maliyetle giremiyor. Tokenizasyon bu erişimi genişletebilir; tartışma, bunun hangi yapı üzerinden yapılacağı üzerinde yoğunlaşıyor.

Yeni kural AMC'nin itirazını da karşılıyor

SEC'in yenilik istisnası, AMC'nin şikayetini de düzenleme düzeyinde ele alıyor: üçüncü bir taraf bir şirketin hisselerini tokenize etmeden önce şirketin bilgilendirilmesi ve itiraz hakkı bulunuyor. Böylece rıza dışı tokenize işlemleri düzenleyici bir eşikle karşılaşıyor.

DTCC'nin dijital ikiz modeli alternatif olarak öne çıkıyor

Kaplan, sentetik yapılara karşı Depository Trust Company'nin (DTCC) bu yıl başlatmayı planladığı tokenizasyon hizmetini alternatif olarak öne sürüyor. Bu yapıda token, fiilen tüm halka açık ABD hisselerinin saklayıcısı olan DTCC sisteminde tutulan menkul kıymetin dijital ikizi oluyor; token ile geleneksel menkul kıymet tek varlığın iki biçimi sayılıyor ve hisse ulusal takas ve saklama sisteminden hiç çıkmıyor. Lisanslı bir platformdan token satın alan yabancı yatırımcı doğrudan hisseyi almış oluyor ve emri ABD piyasasını derinleştiriyor. Kaplan'a göre bu model, tam sahipliği milyonlarca potansiyel yeni yatırımcıya taşıyarak ABD şirketlerine doğrudan sermaye erişimi sağlıyor.