DİSK Raporu: Enflasyon ve Vergiler İşçi Ücretlerinden 1,2 Trilyon Lira Eksiltti

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, 2026 yılının ilk yarısına ilişkin hazırlanan "Ücret Kayıpları Raporu" verilerini kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, enflasyon ve mevcut vergi sistemi nedeniyle sigortalı işçi ücretlerindeki toplam kayıp 1 trilyon 167 milyar liraya ulaştı. Çerkezoğlu, asgari ücretin alım gücünün altı ayda yaklaşık 5 bin lira azaldığını belirterek gelirde ve vergide adalet çağrısında bulundu.

Ücretlerin Enflasyon Karşısındaki Kaybı

Çerkezoğlu, ücretlerin sabit kalmasına karşın fiyatların artmaya devam etmesi sebebiyle işçilerin enflasyon altında ezildiğini vurguladı. Raporda yer alan temel bulgular şunlardır:

• Sigortalı işçi ücretlerinin enflasyon kaynaklı toplam parasal kaybı 613,7 milyar lira olarak hesaplandı.

• İşçilerin ödediği toplam gelir ve damga vergisi yükü 553,8 milyar liraya yükseldi.

• Ortalama bir işçinin enflasyon ve vergi nedeniyle yaşadığı kesinti hariç kaybı 16 bin 157 lira oldu.

• İşçilerin 2026'nın ilk yarısındaki toplam kaybı, bir önceki yılın aynı dönemine oranla %46,2 artış gösterdi.

Vergi Sistemindeki Adaletsizlik ve Etkileri

Vergi dilimlerinin kasten düşük belirlenmesi sonucunda işçilerin kısa sürede üst vergi dilimlerine geçtiğini ifade eden Çerkezoğlu, vergi yükünün dar gelirli kesimlerin üzerine yıkıldığını belirtti. Vergi gelirleri içinde işçilerin payı %19,6 iken sermayenin payının %13,1'de kaldığına dikkat çekildi. Ayrıca dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının son 36 yılda %48'den %64'e yükseldiği, mülkiyet üzerinden alınan vergilerin payının ise %1,1'e gerilediği bilgisi paylaşıldı.

Emeklilerin Yaşam Koşulları ve Çözüm Önerileri

Raporda emeklilerin durumuna da geniş yer verildi. En düşük emekli aylığının alım gücünün Haziran ayında 16 bin 448 liraya gerilediği ve her üç emekliden ikisinin çalışmak zorunda kaldığı ifade edildi. DİSK, yaşanan kayıpların giderilmesi için şu talepleri sundu:

• Asgari ücret dahil tüm ücretler enflasyon ve büyüme payı gözetilerek güncellenmelidir.

• Gelir vergisinin ilk dilim oranı %10'a düşürülmeli ve vergi dilimleri yeniden düzenlenmelidir.

• Çağ dışı kalan damga vergisi tamamen kaldırılmalıdır.

• En düşük emekli aylığı asgari ücret seviyesine yükseltilmeli ve tüm emekli aylıkları aynı oranda artırılmalıdır.

Terimler ve Açıklamalar

Enflasyon: Mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesinde yaşanan sürekli artış ve buna bağlı olarak paranın satın alma gücünün düşmesidir.

Dolaylı Vergi: Harcamalar üzerinden alınan (KDV, ÖTV gibi), zengin veya dar gelirli ayrımı gözetmeksizin herkesten aynı oranda tahsil edilen vergilerdir.

Vergi Dilimi: Gelir arttıkça ödenen vergi oranının da kademeli olarak arttığı sistemi belirleyen kazanç aralıklarıdır.

Damga Vergisi: Kişiler, kurumlar ve devlet arasındaki resmi işlemleri belgeleyen kağıtlar üzerinden alınan bir vergi türüdür.