Goldman: Motorin fiyatları 2027'ye kadar yüksek kalabilir

Goldman Sachs, küresel rafineri kapasitesindeki daralma ve stokların yeniden doldurulma ihtiyacının motorin fiyatlarını 2027 yılına kadar yüksek seviyelerde tutabileceği öngörüsünde bulundu. Bankanın öngörüsüne göre 2027'de motorin ve jet yakıtı crack spread'leri — rafine ürünlerin ham petrole göre primini gösteren fark — varil başına 40 doların üzerinde ortalama alacak; bu, yaklaşık 20 dolarlık alışılmış seviyenin iki katından fazla bir düzey anlamına geliyor.

Goldman, yüksek motorin fiyatlarını, toparlanan talebin kısıtlı rafineri sistemini bastırmasını önlemek için gerekli görüyor. Bankanın Asya-Pasifik doğal kaynak araştırma eş başkanı Nikhil Bhandari, CNBC'ye yaptığı açıklamada, ürün fiyatlarının talep yıkımını gelecek yıl da sürdürecek kadar yüksek tutulması gerektiğini söyledi. Bhandari'ye göre talep önümüzdeki yıl toparlanırsa küresel rafineri sistemi, son yirmi yılda görülen en yüksek kapasite kullanım oranına ulaşmak zorunda kalacak.

İlgili: Ara seçim yaklaşırken yakıt fiyatlarıTrump'ı zorluyor: G7 stok salımı tek etkili hamle mi?

Rafineri kapasitesi neden yetersiz?

Bankanın 21 Eylül'de yayımladığı "Refining Super Cycle" raporuna göre, Çin dışındaki rafineri kapasitesinin 2026'da yaklaşık günde 300 bin varil daralması bekleniyor; bu, 2026'yı da negatif kapasite büyümesi yılı yapacak. Ürün stoklarının 2026 sonunda, 2015'ten bu yana kaydedilen en düşük gün bazlı arz seviyesinin de altına gerileyebileceği tahmin ediliyor.

Bhandari, Orta Doğu'da yaklaşık günde 2 milyon varillik rafineri kapasitesinin hâlâ devre dışı olduğunu, ayrıca hasar gören Rusya tesislerinin motorin arzını daha da kısıtladığını belirtti. Arzı telafi etmek için yüksek oranlarda çalışan ABD rafinerilerinin ise ertelenmiş bakımlar nedeniyle üretimlerini geçici olarak düşürmesi gerekecek. Basra Körfezi'nden ham petrol ihracatının toparlanmasının da rafine ürün arzını önemli ölçüde artırması beklenmiyor; motorin, benzin ve jet yakıtı sevkiyatı kısıtlı kalmaya devam ediyor. Banka, Brent ham petrolünün ise Hürmüz Boğazı'ndan geçen son ham petrol akışlarının aşamalı olarak normale dönmesiyle yaklaşık 80 dolar seviyesinde istikrar kazanmasını bekliyor.

G7'nin stok salımı çözüm mü?

Goldman'ın öngörüleri, yedi gelişmiş ülke grubunun (G7) dört ay boyunca 100 milyon varil ham petrol ve rafine ürünü piyasaya salmayı, ilk 20 gün içinde de "öne yüklenmiş kapsamlı bir motorin salımı" yapmayı kararlaştırmasının ardından geldi. Açıklamanın ardından Avrupa gasoil vadeli işlemlerinde yüzde 5,75 düşüş kaydedildi.

Uzmanlar ise ek arzın fiyatları uzun vadede düşürmek yerine yalnızca zaman kazandıracağı görüşünde. CLSA kaynak ve enerji araştırma analisti Baden Moore, acil durum salımlarının likidite sorununu çözdüğünü ancak stok sorununu çözmediğini, zira bu yolla stokların tüketildiğini, yeniden doldurulmadığını söyledi. Moore'a göre küresel stokların talebi karşılayacak biçimde yenilenmesi iki yıla kadar sürebilir; ürün talebi ise büyük ölçüde sağlam, piyasa stok yönetimi, rezerv kullanımı ve tüketim kısaltımıyla dengelenmiş durumda. Saudi Aramco CEO'su Amin Nasser de acil salımların "bir kışı idare edebileceğini" ancak yapısal arz sorununu çözemediğini ifade etti. Coface'in Asya-Pasifik baş ekonomisti Bernard Aw da bu salımların etkisinin "geçici olduğunu, yapısal olmadığını" belirterek aynı görüşe katıldı.

Bu tablo, motorin fiyatları üzerinde baskı oluşmasını yalnızca rafineri kapasitesine değil, stok döngüsünün ne zaman normale döneceğine de bağlıyor; Goldman bu dengenin en az 2027'ye kadar gergin kalmasını bekliyor.