İngiltere'de faiz üç yıldan sonra ilk kez artabilir: Piyasalar yüzde 4 fiyatlıyor

Bank of England'ın (BoE) politika faizini yüzde 3,75'ten yüzde 4'e çıkarması bekleniyor. Analistlerin büyük çoğunluğunun fiyatladığı bu çeyrek puanlık artış, gerçekleşirse üç yıldan uzun süredir ilk faiz yükselişi olacak. Karar perşembe günü Greenwich saatiyle 12.00'de (TSİ 15.00) açıklanacak.

Piyasaların dikkatini yalnızca kararın kendisi değil, Para Politikası Komitesi'nin (MPC) ilerideki adımlara dair vereceği sinyaller de çekecek. 2023-24 zirvesi olan yüzde 5,25'ten sonra kademeli olarak düşürülen ve son altı toplantıda sabit tutulan faizin bundan sonraki rotası, komitenin dilinde aranacak. CMC Markets'ın Birleşik Krallık başkanı Chris Cheverall, "Karar giderek faizin yüzde 4'e ulaşıp ulaşmayacağından çok, sonrasında ne olacağıyla ilgili" diyerek bankanın yüksek enflasyonu zayıflayan büyüme görünümüyle dengelemek zorunda olduğuna işaret ediyor.

İlgili: Sterlin Brexit sonrası zirvede: BoE endeksi 86,4 ile rekor seviyesini gördü

Enflasyon hedefin üzerinde, enerji fiyatları baskıyı artırıyor

Merkez bankasının yüzde 2'lik hedefinin belirgin üzerinde seyreden yıllık tüketici fiyat endeksi (CPI), Eylül 2026'da yüzde 3,5'e çıktı; bir önceki ayki oran yüzde 3,1 idi. Analistler artışın başlıca itici gücünü petrol ve motorin maliyetlerinde buluyor: İran savaşı enerji ve yakıt fiyatları üzerinden Birleşik Krallık enflasyonuna yansımış durumda. Milyonlarca konut enerjisi müşterisinin ocak ayında sert bir fiyat artışıyla karşılaşması bekleniyor, bu da enflasyonun daha da yukarı gideceği beklentisini besliyor.

Faiz artışı mortgage taksimlerini nasıl değiştirir?

Kararın en hızlı etkisi tracker (banka faizine bağlı) kredilerde görülecek. Bankacılık sektör kuruluşu UK Finance'in hesaplamasına göre bu tür kredi kullanan yaklaşık 510 bin kişiden 0,25 puanlık artış halinde tipik bir kredide aylık taksit 31 sterlin yükselecek. Değişken faizli (standard variable) kredilerdeki yaklaşık 470 bin mortgage sahibi ise bankasının kararını beklemek zorunda; bu grupta ortalama etki ayda yaklaşık 14 sterlin düzeyinde.

Sabit faizli kredilerde mevcut taksimler anında değişmese de yenileme oranları zaten beklenen artışı fiyatlamış durumda. Financial veri servisi Moneyfacts'in 4 Kasım itibarıyla verilerine göre ortalama iki yıllık sabit konut kredisi faizi yüzde 5,96, beş yıllık ise yüzde 5,99 seviyesinde. Kredi aracısı L&C'nin değerlendirmesine göre en büyük 10 bankanın sunduğu oranlar göz önüne alındığında, beş yıllık vadesi dolan bazı borçlular 200 bin sterlinlik 25 yıllık kredide 2021'de yeniden mortgage yapanlara göre yılda yaklaşık 5.000 sterlin fazla ödemeyle karşı karşıya; beş yıl önce aynı grubun ortalama beş yıllık sabit yeniden mortgage faizi yüzde 1,30 idi. Yüksek sabit oranlar bazı borçluları, gelecekte faiz artışı gelse bile başlangıçta daha düşük olması umuduyla tracker kredilere yönelmeye itiyor. Moneyfacts'ten Rachel Springall, "Doğru seçim nihayetinde borçlunun gelecekteki artışlara katlanabileceğinden emin olmasına bağlı; ayrıntıya dikkat etmek gerekiyor" diyor.

Tasarruf sahiplerine olumlu hava

Tablonun öbür yüzünde mevduat sahipleri var: Banka faizindeki yükseliş, tasarruf hesaplarına sunulan faiz oranlarının iyileşmesine yol açabilir. Bankaların ve politika yapıcıların ortak belirsizliği ise, uluslararası gelişmelere bağlı Birleşik Krallık ekonomik görünümünün nasıl evrileceği.