Küresel dizel kıtlığı 2027'ye kadar sürecek: ABD'de fiyatlar 6 doları aştı

ABD'de perakende dizel fiyatları bu ay tarihte ilk kez galon başına 6 doların üzerine çıktı. İran ve Ukrayna çatışmalarının tetiklediği küresel arz daralmasının, hükümet projeksiyonlarına göre 2027'ye kadar sürmesi bekleniyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) verilerine göre ülkedeki dizel stokları, bu takvim dönemi için 1982'den bu yana en düşük seviyede.

ABD stokları 40 yılın dibinde

11 Eylül itibarıyla ABD dizel stokları 107,9 milyon varil seviyesinde. EIA'nın kamu projeksiyonlarına göre distilat yakıt stokları Eylül ayında 100 milyon varilin altına düşecek ve 2026 boyunca, 2027'nin büyük bölümünde beş yıllık ortalamanın altında kalmaya devam edecek. Ajans, 2026'nın dördüncü çeyreğinde ABD'de perakende dizel fiyatının ortalama 5,55 dolar, 2027'de ise 4,40 dolar olmasını bekliyor.

İlgili: İngiltere'de motorin litre fiyatı 2 sterli aştı: Hayır kurumları zarar ediyor

Depolama piyasası verileri de bu tabloyu doğruluyor. Depolama komisyoncusu The Tank Tiger'ın verilerine göre, Kuzey Amerika ve Karayipler'de Ekim ayı kiralanabilir dizel depolama kapasitesi 13 milyon varile ulaşarak dört yılın zirvesini gördü. Haziran ayında bu rakam 11 milyon varildi. Şirketin operasyon direktörü Steven Barsamian, kiralama anlaşmalarının imzalanmadığını çünkü depolanacak dizel bulunmadığını, azalan envanterler ve artan depo kapasitesinin tüccarların sıkı arzın en az gelecek yılın başına kadar süreceğini öngördüğüne işaret ettiğini belirtiyor.

Kıtlığın temelinde iki cephe var

Arz daralması iki ayrı cephedeki kesintilerden kaynaklanıyor. Orta Doğu'daki çatışmalar Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğini kısıtlayarak ham petrol akışını daraltıyor ve rafineri üretimini sınırlıyor. Ukrayna'nın Rus rafineri altyapısına yönelik saldırıları ise bu kayıpları daha da derinleştirdi. EIA, Rusya'daki rafineri kesintilerinin küresel distilat piyasasını 2027'nin ilk yarısına kadar etkilemeye devam edeceği tahmininde bulunuyor.

Avrupa ve Asya stokları da eriyor

Daralma yalnızca ABD ile sınırlı değil. Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) merkezinde Temmuz envanterleri beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 16 altında seyrediyor. Singapur'un distilat stokları ise ortalama 8,2 milyon varil ile 2025'te kaydedilen 9,6 milyon varillik seviyenin altına gerilemiş durumda.

Toparlanma ne zaman gelecek?

EIA'nın Eylül ayı kısa vadeli enerji görünümü, Orta Doğu ham petrol üretiminin 2027'nin ikinci çeyreğine kadar çatışma öncesi ortalamalarına yaklaşacağını öngörüyor. Bu, rafineri çıktısını artırarak distilat stoklarının yeniden birikmesini sağlayabilir. Analistler ayrıca rekor dizel rafinaj marjlarının üretimi teşvik etmesini bekliyor.

Ancak bu iyileşme öngörüsü risklerle dolu. Orta Doğu'da ya da Rusya-Ukrayna savaşında bir alevlenme, beklenmedik bir rafineri arızası fiyatları yeniden hızla yükseltebilir. StoneX enerji piyasası stratejisi direktörü Alex Hodes, 'Mevcut temeller yüksek fiyatların bir süre daha burada kalacağını gösteriyor' diyor.

Fiyat artışının faturası yalnızca benzin istasyonlarına değil, navlun, tarım ve ev ısıtma sektörlerine de yansıyor. Ulusal Enerji Yardım Direktörleri Birliği'nden Mark Wolfe, ağırlıklı olarak Kuzeydoğu'da yoğunlaşan ısınma yağı kullanan hanelerin, dizel fiyatları mevcut seviyelerde kalırsa bu kış yüzde 31'e varan daha yüksek faturalarla karşılaşabileceği uyarısını yapıyor.