S&P 500 26 yılın zirvesinde: CAPE 40,5 ile tarihi değerleme

S&P 500 endeksi, 26 yılın en yüksek ikinci değerleme seviyesine ulaştı. Shiller Döngüsel Ayarlanmış Fiyat-Kazanç (CAPE) oranı 40,5'e yükseldi; bu seviye, 2000 yılındaki dot-com balonunun zirvesi olan 44,2'ye oldukça yakın. Endeks, o dönemde balonun patlamasıyla %49 değer kaybetmişti. Şimdi yatırımcılar, benzer bir çöküş riskiyle karşı karşıya olup olmadıklarını sorguluyor.

S&P 500, son yıllarda yapay zeka (AI) patlamasının etkisiyle güçlü bir yükseliş kaydetti. Ancak bu yükseliş, endeksin değerlemesini tarihsel ortalamaların oldukça üzerine taşıdı. CAPE oranı, endeksteki şirketlerin son 10 yıllık enflasyona göre düzeltilmiş ortalama kazançlarına dayanıyor. Bu oranın 40,5 seviyesinde olması, hisse senetlerinin uzun vadeli ortalamalarına göre pahalı olduğuna işaret ediyor.

İlgili: Bitcoin 86.000 dolar bandında sıkışıyor: S&P 500 rekor kırdı, korelasyon yükseliyor

S&P 500'ü bekleyen riskler neler?

Endeksin yüksek değerlemesi, bir dizi makroekonomik ve jeopolitik riskle birleşiyor. Bu riskler, kısa vadede ciddi bir satış dalgasını tetikleyebilir.

• Jeopolitik gerilimler: ABD ile İran arasındaki gerginlik, petrol fiyatlarını yukarı çekti. Batı Teksas Intermediate (WTI) ham petrolü, 2026 açılış fiyatı olan 57 dolardan 100 doların üzerine çıktı. Bu durum, ulaşım maliyetlerini artırarak hem akaryakıt hem de gıda fiyatlarını yükseltiyor.
• Enflasyon baskısı: ABD'de Ağustos ayında Tüketici Fiyat Endeksi (CPI) yıllık %3,4 arttı. Bu oran, Fed'in %2 hedefinin oldukça üzerinde. Enerji bileşeni tek başına %16'dan fazla yükseldi.
• Fed'in faiz artırımı: Enflasyonu kontrol altına almak için Fed, Eylül toplantısında faiz oranlarını 25 baz puan artırdı ve yıl sonuna kadar bir artırım daha sinyali verdi. Önceki faiz artırım döngüsünde (Mart 2022 - Ağustos 2023) S&P 500 %20'den fazla düşerek teknik ayı piyasasına girmişti.
• AI gelişiminde yavaşlama çağrıları: Anthropic'in kurucusu Dario Amodei, AI gelişim hızının yavaşlatılması çağrısında bulundu. OpenAI'den Sam Altman ve xAI'den Elon Musk da bu görüşe destek verdi. Bu durum, Nvidia ve Micron Technology gibi yarı iletken tedarikçilerini olumsuz etkileyebilir.
• Seçim belirsizliği: ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara dönem kongre seçimleri, piyasalara ek belirsizlik getiriyor.

Tarih ne diyor: Çöküş kaçınılmaz mı?

Capital Group verilerine göre, S&P 500 ortalama olarak her 18 ayda bir %10 veya daha fazla düşüş yaşıyor. %20'nin üzerindeki ayı piyasası düşüşleri ise ortalama her altı yılda bir görülüyor. Son büyük düşüşün üzerinden dört yıl geçti.

Ancak tarih aynı zamanda uzun vadeli yatırımcılar için umut verici bir tablo çiziyor. S&P 500, 1957'den bu yana tüm satış dalgaları, düzeltmeler ve ayı piyasalarına rağmen yıllık bileşik %10,7 getiri sağladı. Bu, piyasadaki dalgalanmalara rağmen yatırımda kalmanın uzun vadede kazançlı olduğunu gösteriyor.

Uzmanlar, yüksek değerleme ve artan riskler nedeniyle kısa vadede bir satış dalgasının neredeyse kaçınılmaz olduğunu düşünüyor. Ancak bu durum, panik satışı yapan yatırımcılar için değil, nakdi olan yatırımcılar için bir fırsat olabilir. Tarihsel olarak, herkesin satış yaptığı dönemlerde hisse almak, son 60 yılda kazançlı bir strateji oldu.

Yatırımcılar ne yapmalı?

S&P 500'ün yüksek değerlemesi ve karşı karşıya olduğu riskler, yatırımcıların temkinli olmasını gerektiriyor. Ancak bu, piyasadan tamamen çekilmek anlamına gelmiyor. Volatilite, yatırım yolculuğunun normal bir parçası olarak kabul ediliyor.

Uzun vadeli yatırımcılar için en önemli strateji, panik satışı yapmamak ve düzenli yatırıma devam etmek. Piyasa düşüşleri, tarihsel olarak uzun vadeli getirileri artıran bir fırsat penceresi sundu. Ancak her yatırımcının risk toleransı farklı olduğundan, portföy dağılımını kendi hedeflerine göre ayarlaması gerekiyor.

S&P 500 endeksi, 20 Eylül itibarıyla 7.650,5 puanda işlem görüyor. Altın ise ons başına 4.424,9 dolarla güçlü seyrini sürdürüyor. Yatırımcılar, bu belirsizlik döneminde hem hisse senedi hem de güvenli liman varlıkları arasında dengeli bir dağılım oluşturmayı değerlendirebilir.