Guernsey'de motorin tartışması: Vergi artışı yerine kadro küçültme önerisi

Guernsey'de akaryakıt fiyatları rekor seviyeye ulaşırken milletvekili Neil Inder, yaklaşan devlet bütçesine sunacağı iki öneriyle motorin maliyetlerini düşürmeyi hedefliyor. Inder'in planı, 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi öngörülen yakıt vergisi artışının dondurulmasını ve yol taşıtlarında kullanılan beyaz motorinin pompa fiyatından küçük bir indirim yapılmasını kapsıyor.

Bütçede planlanan artış neydi?

2027 bütçesine göre yakıt vergisi, yeni yıldan itibaren enflasyon oranında yani yüzde 4,3 artarak litre başına 94,4 peniye yükselecek. Inder'in ilk önerisi tam da bu artışın uygulanmaması yönünde. Küresel gelişmelerin yarattığı "olağanüstü koşullar" nedeniyle değişiklik gerektiğini savunan Inder, ikinci öneriyle kamyon, otobüs ve otomobillerde kullanılan beyaz motorinin litre fiyatının da düşürülmesini talep ediyor. Bu ayrım önemli çünkü tarım ve balıkçılıkta kullanılan kırmızı motorin halihazırda vergiden muaf ya da çok düşük oranlı bir yakıt; standart vergi oranına tabi olan beyaz motorin ise doğrudan ulaşım ve taşımacılık maliyetlerini belirliyor.

İlgili: Kış öncesi çatı yenilemede sandviç panel dönemi

Küresel motorin baskısı Guernsey'ye nasıl yansıdı?

Orta Doğu'da süren savaş, Avrupa genelinde yakıt fiyatlarını yukarı itti. Britanyalı motoring kuruluşu RAC'ın verilerine göre motorin fiyatları tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı; Birleşik Krallık'ta litre fiyatı 2,00 pound düzeyini gördü. Guernsey'de de akaryakıt fiyatları yakın zamanda rekor kırdı. Inder, son üç-dört ayda motorin fiyatlarında makul dışı bir sıçrama yaşandığını ve durumun daha da kötüleşmesinin beklendiğini, bunun da yaşam maliyetini kaçınılmaz biçimde etkileyeceğini söyledi: "İster isteyin ister istemeyin, motorin gerçekten de dünyayı döndürüyor ve Guernsey'de tekerlekleri çeviriyor."

Finansman önerisi: emekli olanın yerine yenisi alınmasın

Önerilerin bütçede nasıl karşılanacağı sorusuna yanıt veren Inder, devletin en büyük maliyet kaleminin istihdam ettiği personel olduğunu hatırlattı. Önerilen vergi gelirine denk gelen tutarın kendi ifadesiyle "dört beş memura" karşılık geldiğini belirten Inder, bu kadroların doldurulmamasını ve emekli olanların yerine yenilerinin alınmamasını önerdi: "Kamu idaresinin büyüklüğünü ciddi biçimde azaltmaya başlaması gerekiyor." "Yılda yalnızca bir bütçe var ve bunu ele almanın zamanı şimdi" diyen Inder, normal şartlarda harcama bütçesinin motorin vergisini artırma önerisine destek vereceğini, ancak küresel gerginlik ortamının daha geniş bir değerlendirme gerektirdiğini ekledi.

Sıradaki adım nedir?

Öneriler, Guernsey devletinin yaklaşan bütçe görüşmelerinde oylamaya sunulacak. BBC, konu hakkında görüş almak üzere Guernsey devletine başvurdu; henüz bir yanıt alınamadı. Önergelerin kabul edilip edilmeyeceği, vergi artışının Ocak 2027'de yürürlüğe girip girmeyeceğini belirleyecek.