İngiltere bütçesi piyasaları sarsmadı: OBR'nin mali tampon payı 15 milyar sterlin

İngiltere Maliye Bakanı John Healey'in ilk bütçesi finansal piyasalarda belirgin bir gerilim yaratmadı. The Guardian'ın ekonomi editörü Heather Stewart ve siyaset editörü Pippa Crerar'ın değerlendirmesine göre, bütçe Hazine'nin piyasa güvenini koruma hedefiyle uyumlu bir 'istikrar' mesajı içeriyor ve tahvil piyasalarında kayda değer bir dalgalanma görülmedi.

Mali kural payı daraldı ama yeterli bulundu

Bütçe Ofisi (OBR), Healey'in temel mali kuralını — günlük harcamaların gelirlerle dengelenmesini — 15 milyar sterlinlik bir payla karşılayacağını öngörüyor. Bu tampon, eski maliye bakanı Rachel Reeves'in bahar açıklamasındaki 24 milyar sterlinlik paydan daha dar. Healey ise payı 2030-31'e kadar 22 milyar sterline çıkarmayı planladığını belirterek şu ifadeleri kullandı: "Tamponun amacı budur. Gerektiğinde kullanın, mümkün olduğunda yeniden inşa edin."

İlgili: İngiltere bütçesinde 25 yaş altına beş düzenleme: Asgari ücret, konut ve girişimcilik

OBR'nin tahminleri, yüksek borçlanma maliyetlerinin kamu maliyesine önemli bir yük getirdiğini gösteriyor: sadece faiz giderlerinde 14 milyar sterlinlik ek yük öngörülüyor. Bu nedenle bu yılın borçlanma ihtiyacı hedeften yaklaşık 8 milyar sterlin yüksek beklense de, ilerleyen yıllarda normale dönmesi bekleniyor. Bir dizi zor vergi ve harcama kararı da gelecek yılki harcama incelemesine bırakıldı.

Yaşam maliyetine 4 milyar sterlinlik destek paketi

Hükümet, kışın enerji maliyetlerini dengelemek için yaklaşık 4 milyar sterlin tutarında, beklentilerin üzerinde bir paket açıkladı. Pakette A'dan D'ye emlak vergisi dilimlerindeki her hane halkına 100 sterlinlik ödeme, yakıt vergisinde planlı zamların iptali ve elektrik faturalarındaki KDV indiriminin gelecek yazına kadar uzatılması yer alıyor.

Buna karşılık Ocak ayında enerji fiyat tavanında sert bir artış bekleniyor; EDF'in tahminine göre artış yüzde 27'ye ulaşabilir. Enerji maliyetlerinin genel enflasyona yansıması nedeniyle OBR, gelecek yıl enflasyon beklentisini mart ayındaki yüzde 2'den yüzde 3,5'e yükseltti. Bank of England'ın faiz artırımıyla yanıt vermesi ve bunun mortgage borçlularını etkilemesi öngörülüyor.

Yaşam standartları ve siyasi denklemler

OBR, yüksek enerji maliyetleri nedeniyle yaşam standardı görünümünü daha da kötüleşmiş olarak değerlendiriyor: reel hane halkı kullanılabilir gelirinin bu yıl hafif düşmesi, ardından 2030'a kadar kademeli toparlanarak Kovid öncesi seviyenin yüzde 2 üzerine çıkması bekleniyor. Bu arada ons altın küresel piyasada günlük yüzde 1,57 artışla 4.070 dolara yükselirken, güvenli liman talebinin sürdüğü görülüyor.

Siyasi tarafta, bankacılık sektörüne getirilen vergi artışı hükümetin popüler hamlesi olarak değerlendirilirken, bazı İşçi Partili milletvekilleri hükümetin bu kış daha geniş manevra alanı yaratmak için neden daha ileri gitmediğini sorguladı. Başbakan Andy Burnham, bütçe sonrası önümüzdeki 12 ay içinde erken genel seçim çağrısını dışladı.