Emekli maaşı üçlü kilidi değişebilir: Yıllık maliyet 15,5 milyar sterlin

Başbakan Andy Burnham'ın ulusal bakım hizmeti kurmayı hedefleyen planı, 16 yıldır uygulanan emekli maaşı üçlü kilit taahhüdünün geleceğini tartışmanın merkezine taşıdı. Başbakan'ın pazar sabahı BBC'de yaptığı açıklamaların ardından, hükümetin bu parlamento döneminin sonunda teorik olarak sona erecek kilit politikasıyla ilgili bir işaret verebileceği değerlendirmesi Westminster'da hızla yayıldı.

Üçlü kilit nedir, maliyeti neden üç katına çıktı?

Üçlü kilit, devlet emekli maaşlarının her nisan ayında en az yüzde 2,5 oranında ya da enflasyon ve ücret artışlarının hangisi daha yüksekse ona göre zamlanması anlamına geliyor. Uygulamanın yıllık maliyeti 15,5 milyar sterline ulaştı; bu tutar, 2030 yılı için başlangıçta öngörülen maliyetin üç katı. Fiyat ve ücretlerdeki oynaklığın maliyeti şişiren başlıca etken olduğu belirtiliyor.

İlgili: İngiltere'de rekabet yasağı kısıtlanıyor: 5 milyon çalışanı ilgilendiren düzenleme

Bakım hizmeti için aranan kaynak kilidi zorluyor

Başbakan Burnham, yeni bir ulusal bakım hizmetini finanse etmek için zor kararların alınacağını açıkladı. Plan, bir sonraki genel seçim manifestosuna konulacak ve gelecek parlamento döneminde değişiklik yapmak için seçmen yetkisi istenecek. Uzun vadede zamların yalnızca ücret artışına bağlanmasının yıllar içinde onlarca milyar sterlinlik tasarruf sağlayabileceği hesaplanıyor; bu büyüklük, bir ulusal bakım hizmetini finanse edebilecek ve hatta oynak bir dünyada tampon bırakabilecek düzeyde görülüyor.

Şansölye Healey'in ret cevabı vermeyen yanıtı

BBC'nin bu ay Şansölye John Healey'e üçlü kilidin gelecek parlamento döneminde değişip değişmeyeceği yönünde yönelttiği soruya yanıt, kayda değer biçimde bir reddiyede bulunmadı. Healey, "Başbakan, benim de söylediğim gibi, refah maliyetlerini düşürmeliyiz" ifadesini kullandı. Başbakan'ın, aralarında güvendiği iktisatçıların da bulunduğu çevrelerden, kilidin kaldırılmasının ya da bundan ileride vazgeçilebileceğinin imasının, borç yükü yüksek ülkelerin tahvil piyasalarında zor bir dönem geçirdiği bir zamanda Birleşik Krallık'ın mali politikasına dair algıyı değiştirebilecek bir fırsat olduğu yönünde tavsiyeler aldığı aktarılıyor.

Ekonomik gerekçe güçlü, siyasi denge kırılgan

Westminster'da pek çok kesim, eski Şansölye Osborne döneminden kalma bu uygulamanın ekonomik olarak sürdürülemez olduğunu kabul ediyor; ancak siyaseten söküp atmanın imkânsız olduğunu düşünüyor. Reform'un liderleri ise politikayı İşçi Partisi'yle kurulabilecek kilit bir ayrım çizgisi olarak görüyor. Emeklilik savunucuları da zamlara rağmen Birleşik Krallık'taki devlet emekli maaşının uluslararası ölçekte cömert olmadığını hatırlatıyor; diğer ülkelerde sistemlerin ve özel emeklilik düzenlemelerinin farklı yapıda olduğu da belirtiliyor. Eski bakanlara göre, emeklilik harcamasından sağlanan tasarrufun ayni bir bakım hizmetine aktarılması bu itirazın dengesini değiştirebilecek karşılık olarak sunuluyor. Siyaseten uzun süre düşünülmeyen bir adım, hükümetin gündeminde artık en azından gelecek için tartışılır hale gelmiş durumda.