Polonya savunma harcaması GSYH'nin %4,8'ine çıktı: Moody's notu düşürdü

The Guardian'ın Polonya ekonomisi üzerine başlattığı serinin ilk yazısına göre, ülkenin savunma harcamaları Rusya'nın Ukrayna'ya müdahalesinden bu yana GSYH'nin %2,2'sinden %4,8'ine çıktı. Nakit olarak 53 milyar dolara ulaşan bütçe, AB'de Almanya, Fransa ve İtalya'nın ardından dördüncü sırada yer alıyor. Ancak bu ivme mali açığı büyütüyor ve Moody's geçen hafta ülkenin kredi notunu 2002'den beri en düşük seviyeye indirdi.

Savunma bütçesi iki katından fazla arttı

Savunma yatırımları Varşova'nın kuzeyindeki Czosnów köyünde olduğu gibi kırsal bölgeleri dönüştürüyor. İki yıl önce mısır tarlası olan alanda bu ay açılan yüksek teknoloji silah tesisi, Avrupa'nın Rus saldırganlığına ve ABD'nin geri çekilmesine yanıtının bir parçası. MBDA Polska'nın genel müdürü Jim Price, Polonya'nın silah ithalatından yerli üretime geçtiğini belirterek "herkesin Polonya'nın ihtiyaçlarını karşılamak için iki kat daha hızlı hareket etmek zorunda kaldığını" söylüyor.

İlgili: Polonya LNG kapasitesini ikiye katlıyor: Gdańsk FSRU 2028'de devrede

Dışişleri Bakan Yardımcısı Marcin Bosacki, Rus saldırganlığının Polonya'nın ekonomik kalkınma planlarını ve AB ile NATO işbirliğini şekillendirdiğini ifade ediyor. Bosacki'ye göre askeri hazırlık için ekonomik bağların güçlendirilmesi Putin'i caydıracak: "Putin'in anladığı tek şey dayanışma ve güç."

Ekonomik büyüme hikayesi sürüyor

Polonya ekonomisi son kırk yılda büyük bir dönüşüm geçirdi. Yaşam standartları 1990'ların ortasındaki AB ortalamasının %40'ından geçen yıl %81'ine yükseldi. 2004'te AB üyeliği ve Brüksel'den gelen fonlarla yıllık üretim geçen yıl 1 trilyon doları aştı; ikinci çeyrekte yıllık %3,9 büyüme kaydedildi. Savunma harcamalarındaki artış bu büyüme hikayesinin yeni bir itici gücü olarak görülüyor.

Mali açık ve not indirimi riski

Ancak savunma harcamaları bedelsiz değil. ING Bank ekonomisti Leszek Kąsek, "Bu yol sürdürülebilir değil" diyor. Polonya'nın gelecek yıl GSYH'nin %7,1'i ile AB'nin en büyük mali açığını vermesi bekleniyor. Moody's geçen hafta mali tamponları yeniden inşa etme isteği görünmediği gerekçesiyle ülkenin uzun vadeli kredi notunu düşürdü.

Siyasi kutuplaşma savunma yatırımlarını hedef aldı

Savunma harcamaları aynı zamanda siyasi bir tartışma konusu haline geldi. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, AB'nin Safe programı kapsamında onaylanan 44 milyar euroluk savunma kredisine erişimi engellemeye çalıştı. Bosacki, muhalefetin iktidara dönmek için her şeyi kullanacağını söylüyor. Genel seçim öncesinde savunma, Ukrayna desteği ve AB ilişkileri kilit siyasi konular arasında yer alıyor.