Teksas güneş enerjisi: Çiftçiye yılda 200 bin dolar kira

ABD'nin en büyük petrol üreticisi Teksas, elektrikte bambaşka bir alanda zirveye çıktı: eyalet bu yıl Kaliforniya'yı geride bırakarak güneş çiftliklerinden en fazla elektrik üreten eyalet oldu. BBC'nin haberine göre sıcak öğleden sonralarda talep zirve yaptığında güneş, Teksas'ta kullanılan elektriğin yaklaşık üçte birini karşılıyor. Bu büyümenin çiftçiler için somut bir karşılığı da var: Uvalde yakınlarında toprak işleyen Steve Cargil, arazisinin bir bölümünü güneş çiftliğine kiralayarak yılda 200 bin dolar kazanıyor.

Dolu fırtınası sonrası değişen plan

Ailesi güneybatı Teksas'ta 1953'ten beri çiftçilik yapan 67 yaşındaki Cargil, çiftliği çocuklarından birinin devralacağını varsayıyordu. 2018'deki dolu fırtınası aylarca bakılan lahana ve soğan ürününü bir gecede yok etti; oğlu Ryan'ın çiftçiliği sürdürme konusundaki tereddüdü ve üç çocuğunun da tam zamanlı çiftçilik istememesi arazinin geleceğini belirsiz bıraktı. Cargil çözümü, toprağının yaklaşık dörtte birine denk gelen 600 akreyi OCI Energy'ye kiralamakta buldu; şirket bu alanda geniş bir güneş çiftliği kurdu.

İlgili: Güneş enerjili kiremit neden yaygınlaşamadı? Tesla'nın çekilmesi sektörü böldü

Yıllık 200 bin dolarlık (150 bin sterlin) kira geliri, Cargil'in sert kuraklığa rağmen çiftliğini ayakta tutmasını sağladı. Su kullanım kotasını hâlâ ektiği alanlara yönlendirebildiğini ve mazot ile gübre fiyatlarındaki artışlar yüzünden uykusuz kalmayı bıraktığını söylüyor.

Teksas güneş enerjisi neden hızlandı?

ABD Enerji Bilgi İdaresi'ne (EIA) göre geçen yılın mart ayında Teksas'ta güneşten üretilen elektrik ilk kez kömürü geçti. Teksas güneş enerjisi yatırımlarının arkasında iki temel etken var. Teksas Güneş ve Depolama Birliği yönetici direktörü Mark Stover, büyümeyi güneş çiftliklerini eyaletin ABD'nin geri kalanından ayrı işleyen şebekesine bağlamanın ucuz ve hızlı olması ile hızla büyüyen elektrik talebine bağlıyor. Eyalet nüfusu 2015-2025 arasında yüzde 15,8 arttı.

“Teksas'ta çok fazla elektriğe ihtiyacımız var ve buna hızlı ihtiyacımız var.” — Mark Stover, Texas Solar and Storage Association yönetici direktörü

Megavatsaat başına 40 dolar, 25 yıl sabit

OCI proje geliştirme başkan yardımcısı James Scott, üretim maliyetlerindeki yıllara yayılan küçük iyileşmelerin güneşi eyalette elektrik üretmenin en ucuz yolu haline getirdiğini belirtiyor ve “20 yıl önce kimse buna inanmazdı” diyor. Scott'a göre proje kurulduktan sonra üretilen elektriğin fiyatı onlarca yıl sabitlenebiliyor, çünkü yakıt olan güneş ışığı bedava: büyük alıcılara “önümüzdeki 25 yıl boyunca megavatsaat başına 40 dolar” fiyat verilebiliyor. EIA'ya göre ABD'de yeni kömür santrallerinin üretim maliyeti ise megavatsaat başına yaklaşık 90 dolar. Scott, Amazon ve Apple gibi büyük alıcıların uzun vadeli fiyat sabitlemesini değerli bulduğunu aktarıyor.

Stover, arazi sahipleriyle yapılan kiralamaların genellikle 25-30 yıl sürdüğünü ve her yıl değer kazandığını, bunun ailelere kuşaklar boyu gelir, emeklilik ya da aile vakfı kurma imkânı sağladığını söylüyor. Sektörün toprak kullanımına yönelik eleştirilere ise “Teksas topraklarının yüzde 0,15'inden azını kullanıyoruz” yanıtını veriyor.

Franklin County'de itirazlar ve batarya tartışması

Kuzeydoğu Teksas'taki Franklin County'de bir grup sakın büyümeye karşı çıkıyor. Ailesi 1800'lü yıllardan beri ilçede toprak sahibi olan avukat BF Hicks, komşularının güneş şirketleriyle 30 yıllık kiralamalar imzaladığını, asırlık meşe ağaçlarının buldozerlerle söküldüğünü ve temizlenen arazinin yakılmasından çıkan dumanın haftalarca kasabayı kapladığını anlatıyor. Aile mezarlığının yanına güneş çiftliği kurulduğunda sürecin kendisi için kişisel hale geldiğini söylüyor.

Emekli federal kolluk görevlisi David Truesdale ise komşu bir güneş projesi için Teksas yasalarına göre çevresel inceleme yapılmasının gerekmediğini öğrendikten sonra sürece dahil oldu. Arazi temizliği için “Dünyayı kurtarmaya çalışırken yok ediyoruz” diyor ve güneş çiftliklerinin yanına kurulan lityum iyon batarya ünitelerindeki yangının zincirleme yayılabileceğini savunuyor. İlçe, eyaletin ilk güneş yapım moratoryumlarından birini yürürlüğe koydu; karar geliştiricilerin hukuki baskısıyla daha sonra kaldırıldı. Kaynak metinde ABD Başkanı Trump'ın güneş ve rüzgâr enerjisini “çiftçiyi yok eden” bir gelişme olarak nitelendirdiği belirtiliyor.