Alış-satış farkı nedir?

Alış-satış farkı, halk arasında "makas" ya da İngilizce "spread" olarak da bilinen, bir varlığın (dolar, euro, altın, hisse gibi) alış fiyatı ile satış fiyatı arasındaki farktır. Bir kurum ya da aracı size bir varlığı sattığında istediği fiyat ile sizden geri alırken ödediği fiyat her zaman aynı değildir; satış fiyatı her zaman alış fiyatından yüksektir. Bu iki fiyat arasındaki fark, işlemi kolaylaştıran kurumun geliri olur.

Alış-satış farkı nasıl işler?

Döviz bürosu ya da bankanın panosunda her kur için iki fiyat görürsünüz: alış ve satış. Siz yabancı para satın alırken kurumun satış fiyatını, satarken ise alış fiyatını ödersiniz. İki fiyat arasındaki bu makas, kurumun işlem maliyetini ve kâr marjını karşılar. Fark ne kadar genişse, bir varlığı alıp hemen geri satmaya çalışmanın maliyeti o kadar yüksek olur; çünkü alırken yüksek, satarken düşük fiyatla işlem yapmak zorunda kalırsınız. Fark daraldıkça işlem maliyeti düşer.

Alış-satış farkı neden önemli?

Alış-satış farkı, yatırımcının görünmeyen bir maliyetidir. İşlem tutarı büyüdükçe makasın etkisi de büyür; kısa vadeli ve sık işlem yapan biri için fark, toplam maliyetin önemli bir parçası haline gelebilir. Bu nedenle işlem yapmadan önce yalnızca kura değil, alış-satış farkının genişliğine de bakmak gerekir. Fark, piyasanın likiditesine (işlem kolaylığına) ve kurumun politikasına göre değişebilir; likidite düşük ya da piyasa dalgalı olduğunda makas genellikle açılır.

Alış-satış farkı ile sık karıştırılan kavramlar

Alış-satış farkı, işlem sırasında ayrıca alınan komisyon ya da işlem ücretiyle karıştırılmamalıdır. Komisyon ayrı bir bedel olarak faturada görünür; makas ise fiyatın içinde gizlidir ve ayrıca bir ücret ödenmez. Ayrıca "spread" terimi finansal analizde farklı anlamlarda da kullanılabilir; buradaki anlam yalnızca alış ve satış fiyatları arasındaki farktır.