Döviz kuru nedir?

Döviz kuru, bir ülkenin para biriminin başka bir para birimi karşısındaki değerini gösterir. Örneğin dolar kuru denildiğinde, bir doların kaç lira ettiği anlaşılır. Kur, döviz kurları arasında en çok takip edilen göstergelerden biridir; ithalat, ihracat, seyahat ve tasarruf kararlarının tamamını etkiler.

Kur nasıl belirlenir

Kur rejimi, bir para biriminin değerinin nasıl oluştuğunu belirler. Serbest kur rejiminde (yüzen kur da denir) fiyat, piyasada dövizin arz ve talebine göre oluşur; talep arttığında kur yükselir, arz fazlası olduğunda geriler. Sabit kur rejiminde ise merkez bankası, para biriminin değerini belirlediği bir seviyeye sabitler ve bu seviyeyi korumak için döviz alıp satar. İkisi arasında, kurun bantlar içinde dalgalanmasına izin verilen karma uygulamalar da bulunur.

Döviz kuru neden önemli?

Kur hareketleri günlük hayattan iş dünyasına kadar geniş bir alanı etkiler. Yerli para değer kaybettiğinde ithal ürünler, yurt dışı seyahat ve döviz cinsinden borçlar pahalılaşır; buna karşılık ihracat yapan üreticiler için rekabet gücü artabilir. Yerli para değer kazandığında tablo tersine döner. Birikimlerini değerlendirmek isteyen bireyler için de kur, döviz, altın gibi varlıkların getirisini doğrudan belirlediği için izlenmesi gereken temel göstergelerden biridir.

Döviz kuru ile sık karıştırılan kavramlar

Döviz kuru ile enflasyon sık karıştırılır; enflasyon mal ve hizmetlerin genel fiyat düzeyindeki artışı, kur ise para birimlerinin birbirine göre değerini ölçer. İkisi birbirini etkileyebilir ama aynı şey değildir. Ayrıca alım-satım kuru farkı da karıştırılır: bankaların ve döviz bürolarının döviz aldığı kur ile sattığı kur aynı değildir, satış kuru her zaman daha yüksektir. Son olarak, çapraz kur terimi, iki yabancı para birimi arasındaki kuru ifade eder; örneğin euro ile dolar arasındaki oran, yerli parayı hiç içermeyen bir çapraz kurdur.