Efektif kur nedir?

Efektif kur, fiziksel yani banknot (nakit) olarak döviz alıp satarken uygulanan kurdur. Bankalar ve döviz büroları, hesaba yapılan işlemler için ayrı bir kur kullanır; bu ikisi aynı olmak zorunda değildir. Nakit dövizin taşınması, saklanması ve sayılması ek maliyet gerektirdiği için bu maliyet kura yansıtılır.

Efektif kur nasıl işler?

Bir bankanın veya büronun panosunda genellikle dört fiyat görülür: efektif alış, efektif satış, döviz alış ve döviz satış. Efektif satış, elden yabancı para satın alırken ödeyeceğiniz kur; efektif alış ise elden yabancı paranızı satarken alacağınız kurdur. Hesaba ya da kredi kartına yapılan işlemlerde ise döviz alış-satış kurları kullanılır.

Nakit işlemlerde alış ile satış arasındaki makas (spread) genellikle daha geniştir. Bunun nedeni, bankanın elindeki banknotları güvenli biçimde taşıması, saklaması ve yeniden piyasaya sürmesi için harcadığı ek maliyetlerdir.

Efektif kur neden önemli?

Yurt dışına çıkarken elden döviz alacak ya da elinizdeki nakit dövizi bozduracaksanız, hangi kurun geçerli olduğunu bilmeniz işleminizin maliyetini doğrudan etkiler. Aynı gün, aynı bankada hesabınıza döviz göndermek ile elden döviz almak arasında fark olabilir; panodaki etiketleri okumadan işlem yapmak, beklediğinizden daha kötü bir kurla karşılaşmanıza yol açabilir. Alış ve satış kurları arasındaki fark, işlemi yaptığınız anda katlandığınız dolaylı maliyettir; makas ne kadar genişse, o işlem o kadar pahalıya gelir.

Efektif kur ile sık karıştırılan kavramlar

Efektif kur sıkça döviz kuru ile karıştırılır. Döviz kuru (veya hesap kuru), hesaba yapılan transferler, kredi kartı harcamaları ve döviz tevdiat hesapları gibi işlemlerde kullanılır; fiziksel banknot devri söz konusu değildir. Ayrıca çapraz kur ile karıştırmamak gerekir: çapraz kur, iki yabancı para birimi arasındaki orandır (örneğin euro/dolar), efektif kur ise lira ile nakit döviz arasındaki alım satım fiyatıdır.