İngiltere bütçesinde gümrük indirimi: Restoranlar KDV talep ediyor

İngiltere'de açıklanan bütçe paketiyle sarımsak, turşu ve bitkisel süt dahil 100'den fazla üründe ithalat gümrük vergisi kaldırıldı. Hazine'nin (HM Treasury) açıkladığı hesaplamaya göre düzenleme, tipik bir hanenin yıllık gıda harcamasında yaklaşık 21 sterlin tasarruf sağlayacak. Ancak düzenlemenin hedeflediği yeme-içme sektöründe karşılanan ilgi, memnuniyet değil şüphe oldu.

Manchester ve Salford'da faaliyet gösteren işletmeciler, indirim kalemlerinin kendi maliyet yapılarıyla örtüşmediğini, asıl yük oluşturan kalemler olan KDV, asgari ücret ve işveren primlerine dokunulmadığını dile getiriyor. Tartışma, bütçenin sektör desteğinin yeterli olup olmadığı sorusunu gündeme taşıdı.

İlgili: İngiltere'de enerji faturalarına 100 sterlin destek: Banka kâr vergisi yüzde 6'ya çıktı

İşletmeciler neden gümrük indirimini yetersiz buluyor?

İşletmecilerin eleştirilerinin ortak noktası, vergi kaldırımının ürün maliyetindeki payı sınırlı kalemleri kapsaması. Manchester'da Fuego 1987 adlı Amerikan-Meksika tarzı sokak yemeği işletmesini yürüten Hassan Zahid, düzenlemenin etkisini "gerçekten çok küçük" olarak tanımladı. Zahid, sarımsaktaki indirim yerine et ve tavuk gibi toplu kullanılan ham ürünlerde indirim yapılmasının kâr marjlarına daha fazla katkı sağlayacağını söyledi.

Salford'daki Mattina kahve dükkânının ortak sahibi Gavin Williams ise düzenlemeden hiç yararlanamadıklarını belirtti. Mattina'nın kullandığı bitkisel sütler Birleşik Krallık içinde üretiliyor — badem sütü Southport'tan, yulaf sütü Milton Keynes'ten geliyor — ve vergi kaldırımı ham girdilerin ithalatını kapsamadığı için yerli tedarik zincirine dokunmuyor. Williams bunun etkisini "sıfır" olarak ifade etti.

Turşu vergisi kalktı ama sektörün gündemi KDV ve primler

Altı şubeli burger zinciri Burgerism'in operasyon müdürü Morgan Austin, turşudaki vergi kaldırımını işletmeleri için olumlu karşıladı: "Turşular için gerçekten minnetarız, bizim için harika." Ancak Austin'in önceliği farklı: Önceki bütçede yürürlüğe giren asgari ücret artışı ve işveren sigorta primi yükselişlerinin zincirin yıllık maliyetini yaklaşık 150.000 sterlin artırdığını belirtti. "Biz çok büyük bir işletme değiliz ve bu bizim için büyük bir yük. Bu tutar bize tamamen yeni bir şube açtıracak bir meblağ" diyen Austin, büyümek isteyen orta ölçekli işletmelere yönelik desteğin yetersiz kaldığını ekledi.

Williams da benzer biçimde işletme maliyetlerinin karşı karşıya olduğu kalemleri sıraladı: asgari ücret, işveren sigorta primleri, emeklilik katkıları, işletme vergileri ve enerji. "Her şeyi artırıp bize bir şey vermezseniz, bir işletmeyi açık tutmak giderek zorlaşıyor" diyen Williams, bağımsız yeme-içme işletmeleri için KDV indiriminin çok daha büyük fark yaratacağını savundu.

Tüketiciye yansıması maliyet yapısına bağlı

Gümrük kaldırımının raflara yansıması, ithalatçıların ve üreticilerin maliyet avantajını satış fiyatlarına geçirip geçmemesine bağlı. Hazine'nin hane başına 21 sterlinlik yıllık tasarruf öngörüsü bu varsayıma dayanıyor. Öte yandan yerli üretimle karşılanılan ürünlerde — Mattina örneğinde bitkisel sütte olduğu gibi — düzenleme doğrudan etki yaratmıyor; ithal girdi kullanan işletmelerde ise kazanç, ürünün gider içindeki ağırlığına göre değişiyor. Sektör temsilcilerinin toplu mesajı net: Vergi kaldırımı küçük bir rahatlama sağlıyor, ancak işletmelerin tabloyu belirleyen maliyet kalemleri bütçe paketinde yer almadı.